Xích cẩu tôn

Xích cẩu tôn là thuật ngữ chỉ chung về các loại xích chịu tải được sá»­ dụng trong các hoạt động nâng hạ tôn (tôn lợp, tấm thép mỏng, thép tấm…). Vì tôn thường có dạng tấm lớn, mỏng và dễ bị biến dạng nếu không được nâng hạ đúng cách, nên việc lá»±a chọn xích và thiết bị nâng hạ phù hợp là rất quan trọng để đảm bảo an toàn và hiệu quả công việc.

Các loại xích thường dùng để cẩu tôn

Về cơ bản, xích tải nói chung đều có thể sử dụng để cẩu tôn, nhưng cần lựa chọn loại xích phù hợp với tải trọng và phương pháp cẩu tôn cụ thể. Các loại xích phổ biến bao gồm:

• Xích hợp kim chịu tải (Load Chain/ Alloy Steel Chain): Đây là loại xích phổ biến nhất trong nâng hạ, bao gồm cả cẩu tôn. Xích hợp kim có độ bền cao, chịu lá»±c tốt và an toàn khi sá»­ dụng.
• Xích thép chịu tải (Steel Chain): Ít phổ biến hÆ¡n xích hợp kim trong các ứng dụng cẩu hàng quan trọng vì thường có độ bền và hệ số an toàn thấp hÆ¡n.
• Xích mạ (Galvanized Chain) hoặc xích nhuộm đen (Black Painted Chain): Lớp mạ hoặc lớp sÆ¡n đen giúp bảo vệ xích khỏi gỉ sét, tăng tuổi thọ, đặc biệt khi làm việc ngoài trời hoặc trong môi trường ẩm ướt.

Các cấp độ (Grade) xích phổ biến cho cẩu tôn

• Grade 80 (G80): Đây là cấp độ xích phổ biến và được Æ°a chuộng nhất cho các ứng dụng nâng hạ tải trọng vừa và nặng, bao gồm cả cẩu tôn. Xích G80 có độ bền cao, chịu lá»±c tốt và giá thành hợp lý.
• Grade 100 (G100): Cấp độ xích cao cấp hÆ¡n G80, có tải trọng làm việc (WLL – Working Load Limit) cao hÆ¡n khoảng 25% so với G80 với cùng kích thước xích. Thường được sá»­ dụng khi cần nâng tải trọng lớn hÆ¡n hoặc muốn giảm kích thước xích để thao tác dễ dàng hÆ¡n.

Thông số kỹ thuật cần quan tâm khi chọn xích cẩu tôn

• Đường kính xích (Size/Diameter): Ví dụ: xích phi 6 (6mm), phi 8 (8mm), phi 10 (10mm),… Đường kính xích càng lớn, khả năng chịu tải càng cao.
• Tải trọng làm việc an toàn (WLL – Working Load Limit): Đây là thông số quan trọng nhất, cho biết tải trọng tối đa mà xích có thể nâng hạ một cách an toàn. Luôn đảm bảo tải trọng của tôn và thiết bị nâng hạ không vượt quá WLL của xích.
• Tải trọng phá vỡ (Breaking Load/Minimum Breaking Strength – MBS): Tải trọng tối thiểu mà xích sẽ bị đứt. MBS thường gấp 4-5 lần WLL (hệ số an toàn 4:1 hoặc 5:1).
• Cấp độ xích (Grade): G80, G100, G120…
• Loại xích (Type): Xích hợp kim, xích thép, xích mạ, xích nhuộm đen…

• Chiều dài xích (Length): Chọn chiều dài xích phù hợp với độ cao nâng hạ và phÆ°Æ¡ng pháp móc nối.
• Tiêu chuẩn sản xuất: Xích nên được sản xuất theo các tiêu chuẩn quốc tế uy tín nhÆ° EN 818-2, EN 1677, ASTM A973, NASM 209…

Các loại Sling xích (dây xích cẩu) thường dùng để cẩu tôn

Để cẩu tôn một cách an toàn và linh hoạt, người ta thường sử dụng sling xích (chain sling), là bộ dây xích cẩu đã được gia công sẵn với các phụ kiện đi kèm như móc, vòng khuyên. Các loại sling xích phổ biến cho cẩu tôn bao gồm:

• Sling xích 2 chân (Two Leg Chain Sling): Phổ biến hÆ¡n, giúp phân bổ tải trọng đều hÆ¡n, thích hợp cho các tấm tôn trung bình đến lớn.

• Sling xích 3 chân (Three Leg Chain Sling) hoặc 4 chân (Four Leg Chain Sling): Dùng cho các tấm tôn khổ lớn, cồng kềnh hoặc khi cần cẩu nhiều tấm tôn cùng lúc (dạng bó, gói).

Các phụ kiện đi kèm quan trọng khi cẩu tôn

Ngoài xích và sling xích, cần sử dụng các phụ kiện đi kèm để đảm bảo an toàn và hiệu quả khi cẩu tôn:

• Móc cẩu (Lifting Hooks): Có nhiều loại móc cẩu khác nhau, nhÆ° móc cẩu chữ U, móc cẩu có khóa an toàn… Chọn móc có WLL phù hợp và kích thước ngậm móc vừa vặn với vị trí móc trên tôn hoặc thiết bị kẹp tôn.
• Ma ní (Shackles): Dùng để kết nối sling xích với móc cẩu hoặc với các thiết bị kẹp tôn. Chọn ma ní có WLL tÆ°Æ¡ng đương hoặc lớn hÆ¡n WLL của xích.

• Kẹp tôn (Steel Plate Lifting Clamps/Sheet Metal Clamps): Đây là phụ kiện quan trọng nhất khi cẩu tôn tấm. Kẹp tôn được thiết kế đặc biệt để gắp chặt vào mép tôn và giữ cho tôn không bị trượt, rÆ¡i trong quá trình nâng hạ. Có nhiều loại kẹp tôn khác nhau:

• Kẹp tôn ngang (Horizontal Lifting Clamps): Dùng để nâng hạ tôn theo phÆ°Æ¡ng ngang.